Circa 1100 soorten nematoden komen voor in de Nederlandse bodem
Inzicht in de staat van deze groep kleine rondwormen is beperkt doordat onderzoek naar nematoden tot nu toe fragmentarisch is. Wel lijkt er door de klimaatverandering een opmars te zijn van probleemsoorten vanuit zuidelijk Europa. Een klein deel van de nematodensoorten kan serieuze economische schade toebrengen aan land- en tuinbouwgewassen. Vanuit de EU wordt hier streng beleid op gevoerd, uitgevoerd door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.
Naast de nematoden die vrij in de bodem leven, is er een kleine groep die als parasiet voorkomt bij mens of dier. Enkele specifieke soorten worden op grote schaal gekweekt en commercieel ingezet voor biologische bestrijding van insectenlarven. Verder behoort een aantal tropische soorten in Nederlandse kassen tot de exoten.
Door hun activiteiten hebben nematoden invloed op andere organismen en processen in de bodem. Hierdoor spelen ze een belangrijke rol in het functioneren van bodemvoedselwebben. Ze zijn betrokken bij het beschikbaar maken van nutriënten uit organische stof en beïnvloeden de groei en biomassa van hun voedselbronnen, bijvoorbeeld bacteriën en schimmels. Zo dragen ze bij aan gezonde ecosystemen met bodembiodiversiteit en het natuurlijk vermogen om ziekten en plagen te onderdrukken.